Arabica, robusta ve kahve çeşitleri

Ticari olarak yetiştirilen kahvenin yüzde 99’undan fazlası iki türden gelir: Coffea arabica (arabica) ve Coffea canephora (robusta). World Coffee Research’e göre dünya üretiminin yaklaşık yüzde 40’ı (NCA’nın aktardığı ICO verisine göre yaklaşık yüzde 43’ü) robustadır; geri kalanın büyük kısmı arabicadır.

Arabica

Arabicanın kökeni Etiyopya’dır. Genellikle yumuşak ve aromatik kahveler verir. Serin iklimi sever; yaklaşık 15–24 °C sıcaklıklarda gelişir ve kalitesi çoğu zaman yüksek rakımla ilişkilendirilir. Hastalıklara karşı daha hassastır ve robustaya göre daha az kafein içerir.

Robusta

Robusta, Sahra altı Afrika’nın orta ve batı bölgelerinden gelir. Daha güçlü, gövdeli ve acılığı belirgin kahveler verir. Yaklaşık 24–29 °C arasındaki sabit sıcaklıkları sever, hastalıklara karşı daha dirençlidir ve arabicaya göre daha fazla kafein içerir; NCA bu farkı yaklaşık yüzde 50–60 olarak verir. Harmanlarda, hazır kahvede ve bazı İtalyan espresso harmanlarında kullanılır.

Çeşit (varyete) nedir?

Arabica tek tip bir bitki değildir; Bourbon, Typica, Caturra ya da Geisha gibi pek çok çeşitten oluşur. World Coffee Research bir çeşidi; diğerlerinden ayırt edilebilen, bitkileri birbirine benzeyen ve özelliklerini sonraki kuşakta koruyan bitki grubu olarak tanımlar. Çeşit, bitkinin verimini ve hastalıklara direncini olduğu kadar fincandaki tadı da etkiler.

Etiketlerde gördüğünüz “Yirgacheffe”, “Sidama” ya da “Antigua” gibi adlar ise çeşit değil, kahvenin yetiştiği bölgedir.

Köken ve terroir

Kahvenin tadını yetiştiği yerin toprağı, iklimi, güneş ışığı, çevresindeki bitki örtüsü ve rakımı etkiler. Bu etkenlerin bütününe terroir denir. Tek kökenli (single origin) kahve tek bir çiftlikten, bölgeden ya da ülkeden gelir ve o kökenin karakterini taşır. Harman ise farklı kökenlerden kahvelerin bir araya getirilmesiyle hazırlanır.

Petrus’ta kavuracağımız kahveleri yeşil çekirdek olarak kendimiz seçiyoruz. Her kahvenin köken, çeşit ve işlem bilgisini, bildiğimiz ölçüde ürün sayfasında paylaşıyoruz. Tek kökenli kahvelerimize göz atabilirsiniz.

Kaynaklar

• National Coffee Association (NCA), Coffee Varieties: arabica ve robusta, terroir, tek köken
• World Coffee Research, Arabica Coffee Varieties: çeşit tanımı, robustanın üretimdeki payı